مختصر حقوق تجارت دکتر توکلی

نام  مختصر حقوق تجارت دکتر توکلی d491677d2001eb9b405117f2b202ffbc
مولف دکتر محمدمهدی توکلی
قیمت ۳۰۰,۰۰۰ ریال
دانلود جزوه تغییرات،رویکردها و نوآوریهای لایحه قانون تجارت

مختصـر حقـوق تجـارت (۴-۱)

*تعریـف تاجـر :

بنابر (ماده ۱ ق. ت)، تاجر شخصی است که شغل معمول خود را معاملات تجاری قرار دهد . در خصوص این تعریف نتیجه داشته باشید که :

  • تاجر ممکن است شخص حقیقی باشد یا شخص حقوقی .
  • برای آنکه شخصی تاجر گردد لازم نیست که اسم او در دفتر ثبت تجاری ثبت شده باشد همچنین لازم نیست که شخص دارای کارت بازرگانی باشد . همین که شغل ممعمولی او اعمال تجاری باشد کافی است .
  • برای تاجر بودن لازم است که شخص اعمال تجاری را به تام . به حساب خود انجام دهد ، نه آنکه اعمال تجاری را به نمایندگی از ناحیه غیر انجام دهد . بنابراین اگر شخصی به نمایندگی از غیر مبادرت به اعمال تجاری نماید،تاجر تلقی نمی گردد.
  • اگر شخص که ممنوع از انجام اعمال تجاری است ، علیرغم منع قانونی مبادرت به اعمال تجاری ورزد و شغل معمولی او عملیات تجاری باشد ، چنین شخصی نیز تاجر تلقی می­گردد .

 

*اعمال تجـاری :

اعمال تجاری آن دسته از اعمالی هستند که مشمول حقوق تجارت قرار می گیرند و در حقوق تجارت مورد مطالعه واقع می شود.

* اقسام اعمـال تجاری:

این اعمال به دو قسم تقسیم می شود :

  • اعمال تجاری ذاتی
  • اعمال تجاری تبعی

*تکالیف تجار:

تجار سه دسته تکلیف عمده دارند که عبارتند از :

  • تنظیم دفاتر تجاری
  • ثبت نام در دفتر ثبت تجارتی
  • اعلام ورشکستگی

*تنظیم دفاتر تجاری:

  • دفتر روزنامه
  • دفتر کل
  • دفتر کیپه

 

 

*تنظیم ثبت نام در دفتر ثبت تجارتی

  • دفتر ثبت تجاری ،دفتری است برای ثبت نام تجار اعم از ایرانی و خارجی ،به استثناء کسبه جزء . (ماده ۱۶ ق . ت)
  • کلیه تجاری که در ایران به فعالیت تجاری مشغولند . اعم از آنکه شخصی حقیقی باشد یا آنکه در قالب شرکت تجاری فعالیت نماید.
  • ثبت نام در دفتر ثبت تجارتی دلیل تاجر بودن نیست و عدم ثبت نام هم دلیل بر تاجر نبودن نیست .
  • عدم ثبت نام تاجر در این دفتر جزای نقدی دارد . رسیدگی به این عنوان جزایی استثنائا نیازی به مرحله تحقیقات مقدماتی و تعقیب در دادسرا ندارد و مستقیما دردادگاه به عمل می آید . (ماده ۱۶ ق.ت )
  • ثبت نام تاجر الزامی است و نباید با ثبت اسم تجارتی ،موضوع ماده ۵۷۶ ق. ت اشتباه شود .

*اعلام ورشکستگی :

بنا بر ماده ۴۱۳ ق. ت ،تاخیر باید ظرف سه روز از توقف در تادیه دیون خود این توقف در تادیه دیون را به دفتر دادگاه بدوی اطلاع دهد و صورت دارایی و کلیه دفاتر تجاری خود را به دفتر دادگاه تحویل دهد . در غیر این صورت ممکن است بنا بر ماده ۵۴۲ ق. ت، ورشکسته به تقصیر معرفی گردد.

 *اسم تجاری :

اسم تجاری اسمی است که هر تاجری می­تواند آن را انتخاب نماید و در تحت آن به فعالیت مبادرت ورزد .

*در مورد اسم تجاری نکات ذیل قابل ذکر است :

  • ثبت آن اختیاری است .
  • محل ثبت آن هم مرجع ثبت شرکتها است .
  • اگر تاجری شریک نداشته باشد نمی­تواند اسمی انتخاب کند که موجب ایجاد این توهم شود که او شریک دارد.
  • اسم تجارتی که ثبت شده باشد را هیچ کس به هیچ نحو حق ندارد در همان محل به عنوان اسم تجاری خود انتخاب کند . ( ماده ۵۷۸ق. ت)
  • اسم تجارتی مانند دیگر حقوق مالی قابل انتقال است .(ماده ۵۷۹ ق.ت)
  • مدت اعتبار ثبت اسم تجارتی  ۵ سال است ( ماده ۵۸۰ ق. ت)
  • اگر ثبت اسم تجارتی الزامی باشد و ثبت صورت نگیرد ، اداره ثبت خود اقدام به این امر خواهد کرد و ۳ برابر حق الثبت دریافت می­کند ( ماد ۵۸۱ ق. ت)

*کلیات شرکتهای تجـاری :

  • تعریف شرکتهای تجاری
  • تفاوت­های شرکت تجاری و شرکت مدنی

 

 

 

*قوانین حاکم بر شرکت های تجاری :

  • قانون راجع به ثبت شرکتها
  • قانون تجارت مصوب ۱۳۱۱
  • لایحه قانونی قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب ۱۳۴۷
  • قانون شرکتهای تعاونی مصوب ۱۳۵۰
  • قانون بخش تعاونی اقتصاد جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۷۰

* سهـام:

تعریف سهام در شرکتهای سهامی : سهام جمع سهم است . در شرکتهای سهامی سرمایه شرکت به قطعات مساوی تقسیم می­گردد.

میزان حقوق و تعهدات هر سهام دار:

حقوق و تعهدات هر سهامدار به نسبت میزان سهام خود او می باشد .

*اقسام سهم :

  • سهم با نام
  • سهم بی نام
  • سهام ممتاز
  • سهام مدیریتی
  • سهام کنترلی
  • ورقه سهم

*محتویات اوراق سـهام :

  • نام شرکت و شماره ثبت آن
  • مبلغ سرمایه ثبت شده و مقدار تادیه آن
  • تعیین نوع سهام
  • مبلغ اسمی سهم و مقدار تادیه شده آن به حروف و عدد
  • تعداد سهامی که هر ورقه نماینده آن است .

*مجامـع :

ارکان تصمیم­گیری در شرکت سهامی :

 

 *تصمیم گیری در شرکتهای سهامی در سه سطح صورت می پذیرد :

سطح مجمع عمومی

سطح هیات مدیره

سطح مدیر عامل

مجمع عمومی

 *حق رای هر سهام دار در مجامع عمومی :

در خصوص حق رای هر سهام دار در مجامع عمومی باشد  توجه داشت که :

  • حق رای هر سهامدار در مجمع عمومی موسس یه تعداد سهام اوست ( تبصره ماده ۷۵ ل. ا.ق. ت) و در سایر مجامع نیز علی الاصول به اندازه سهام اوست.
  • دارندگان سهامی که پس از مطالبه بقیه مبلغ اسمی سهام آن را پرداخت نکرده­اند ( ماده ۳۷ ل . ا. ق. ت )
  • دارندگان سهام با نام که برای تبدیل سهام خود به سهام بی نام در مدت مقرر اقدام ننموده­اند . ( ماده ۴۹ ل . ا. ق. ت )

 

*  مدیـران :

هیات مدیره :

هیاتی از میان سهامداران شرکت سهامی انتخاب می­گردند که وظیفه اداره شرکت را بر عهده دارند . و دارای خصوصیات ذیل­اند :

*حتما باید از بین صاحبان سهام انتخاب گردند.

*اولین دوره اعضاءهیات مدیره : در شرکت سهامی عام توسط مجمع عمومی موسس و در شرکت سهامی خاص طبق ماده ۲۰ ل. ا. ق . ت ،توسط صورت جلسه­ای که به امضاء همه سهامداران رسیده است .

*دورههای بعدی اعضاءهیات مدیره :توسط مجمع عمومی عادی انتخاب می­شوند . ( ماده ۱۰۸ ل . ا. ق . ت )

 

*بازرسـان :

– بازرسان اشخاصی توسط مجمع عمومی برای نظارت به اعمال مدیران و حسابها و معاملات شرکت انتخاب می­گردند و دارای خصوصیات ذیل هستند :

۱-  بازرسان می­توانند هم از بین صاحبان سهام انتخاب گردند و هم خارج از شرکت.

۲- بازرسان می­توانند شخص حقیقی و حقوقی باشند .

۳-در حوزه های که وزارت اقتصاد اعلام می­کند وظایف بازرسی شرکتها را در شرکتهای سهامی عام اشخاصی می­توانند ایفا کنند که نام انها در فهرست رسمی بازرسان شرکتها درج شده باشد . ( تبصره ماده ۱۴۴ ل . ا. ق. ت )

تکالیف بازرسان : تکالیف بازرسان عبارتند از:

  • اظهار نظر درباره صحت و درستی صورت دارایی ها
  • حصول اطمینان نسبت به این امر که حقوق صاحبان سهام در حدودی که قانون و اساسنامه شرکت تعیین کرده است به طور یکسان رعایت شده است . ( ماده ۱۴۸ل. ا. ق. ت)
  • آگاه سازی مجمع عمومی
  • تسلیم گزارش جامعی راجع به وضع عمومی عادی برای انجام تکالیف فوق الذکر ( ماده ۱۵۰ ل . ا. ق. ت )
  • اطلاع دادن هر گونه تخلف یا تقصیری را که در امور شرکت از ناحیه مدیران و مدیر عامل مشاهده می­کنند ، به اولین مجمع عمومی شرکت( ماده ۱۵۱ ل. ا. ق. ت)
  • اگر بازرسان ضمن انجام ماموریت خود از وقوع جرمی مطلع شوند باید به مراجع صلاحیتدار اعلام نماییند .
  • دعوت ازمجمع عمومی شرکت در صورتی که هیات مدیره در موعد مقرر این اقدام را صورت ندهد .
  • دعوت از مجمع عمومی شرکت ظرف ده روز از درخواست از سهامدارانی که اقلا یک پنجم سهام را مالک هستند .
  • دعوت از مجمع عمومی عادی به درخواست هر ذینفع برای انتخاب مدیری که سمت او بلامتصدی مانده است .
  • ارائه نظر به مجمع عمومی درباره معاملات منعقده فی مابین شرکت و اعضاء هیات مدیره .
  • ارائه گزارش و نظر به مجمع عمومی قبل از افزایش سرمایه و کاهش سرمایه ( ماده ۱۶۱و ۱۹۱ ل. ا. ق. ت)
  • ارائه گزارش و نظریه به مجتمع در خصوص سلب حق سهامداران داران برای افزایش سرمایه ( ماده ۱۶۷ل . ا . ق. ت )